Cynllun IRISi

Mae Calan DVS yn falch iawn o fod wedi cael eu comisiynu gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe a'i ariannu gan Gomisiynydd Heddlu a Throsedd De Cymru i redeg y prosiect IRIS yng Nghastell-nedd a Chymoedd Castell-nedd Uchaf.

Beth yw IRISi?

Mae'r gwasanaeth iechyd yn chwarae rhan annatod wrth drafod a thrawsnewid yr ymateb i drais a cham-drin domestig. Mae'r rhaglen IRIS (Identification and Referral to Improve Safety) yn fodel hyfforddi, atgyfeirio ac eiriolaeth i gynorthwyo clinigwyr i gefnogi yn well eu cleifion sy'n cael eu heffeithio gan gamdriniaeth, ac i gynyddu ymwybyddiaeth o drais a cham-drin domestig ymhlith meddygon teulu.

Mae IRISi yn darparu hyfforddiant arbenigol ar gam-drin domestig i weithwyr proffesiynol clinigol, ochr yn ochr â staff gweinyddol o fewn meddygfeydd teulu lleol.

Mae IRISi yn gydweithrediad rhwng sefydliadau gofal sylfaenol a sefydliadau'r trydydd sector sy'n arbenigo mewn cam-drin domestig.

Mae'r rhaglen yn cynnwys:

  • hyfforddiant ac addysg
  • ymholiadau clinigol
  • llwybrau gofal
  • cyfleoedd i gyfeirio at wasanaethau trais domestig arbenigol

Mae’r rhaglen wedi'i hanelu at fenywod sy'n profi cam-drin domestig gan bartner cyfredol, cynbartner neu oedolyn sy’n aelod o'r teulu ynghyd â gwybodaeth ac arwyddbostio ar gyfer dioddefwyr gwrywaidd, a hefyd i ymosodwyr.

Mae trais a cham-drin domestig yn costio bron i £1.9 biliwn o bunnoedd y flwyddyn i’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (NHS) yn y Deyrnas Unedig (Walby, 2009), ac mae'r Gwasanaeth Iechyd yn treulio mwy o amser na bron unrhyw asiantaeth arall yn delio ag effeithiau cam-drin domestig ar fenywod a phlant (Yr Adran Iechyd , 2010).

Rydym yn gwybod bod dioddefwyr / goroeswyr cam-drin yn ymddiried mewn Gweithwyr Iechyd Proffesiynol ac y byddant yn aml yn ceisio datgelu gwybodaeth yn ystod ymgynghoriad. Gwyddom hefyd fod hanner y menywod sy'n gofyn am gymorth arbenigol cam-drin domestig wedi ymweld â phractis meddyg teulu ar gyfartaledd 4.6 gwaith yn y 12 mis cyn iddynt dderbyn gwasanaethau arbenigol cam-drin domestig. (SafeLives 2016).

Sut mae'n gweithio

Bydd ein Eiriolwr Addysgu (Advocate Educator), gyda chefnogaeth yr Arweinydd Clinigol, yn darparu hyfforddiant a chefnogaeth i bob practis yn ardaloedd Castell-nedd a Chwm Nedd Uchaf i feddygon teulu a staff rheng flaen, gan gynnwys gweinyddwyr.

Mae'r hyfforddiant yn canolbwyntio ar ddarparu gwybodaeth ar sut i adnabod cam-drin domestig trwy ymholiad clinigol a sut i ymateb o ran asesu risgiau a allai fod yn fater o frys, a gofynion atgyfeirio, cofnodi a chyfrinachedd.

Ar ôl i bob practis dderbyn hyfforddiant, daw'r practis yn bractis ‘ymwybodol o gam-drin domestig’. Mae hyn yn cael ei gydnabod a'i hyrwyddo i gleifion trwy arddangos posteri a chardiau gwybodaeth sy'n datgan eu bod yn ymwybodol o gam-drin domestig.
Mae meddygfeydd hefyd yn derbyn ffurflenni atgyfeirio a gwybodaeth am lwybrau gofal ar gyfer menywod sy'n goroesi, dynion sy’n goroesi a’r rhai sy’n gyfrifol am gam-drin.

Rôl yr Eiriolwr Addysgu yw darparu eiriolaeth a chefnogaeth emosiynol i gleifion tra’n adnabod y risgiau, gweithredu cynlluniau diogelwch ac arwyddbostio at wasanaethau eraill os oes angen . Mae hefyd yn gweithredu fel cyswllt a enwir (named contact) ar gyfer atgyfeirio cleifion.

I gael rhagor o wybodaeth am y Prosiect IRISi, cysylltwch ag: enquiries@calandvs.org.uk